Terug

Spruw en candidiasis – Wat is het en hoe ontstaat het?

Tijdens het geven van borstvoeding kan er zowel bij de moeder als bij de baby spruw ontstaan. Spruw is een schimmelinfectie die veelal veroorzaakt wordt door de candida albicans. Het is een schimmel die goed gedijt op melk en samenleeft met allerlei andere onschuldige organismen in het lichaam.

Spruw en candidiasis

Een dergelijke schimmelinfectie bij de moeder wordt candidiasis genoemd en bij de baby spruw. Veel moeders zijn draagster van deze schimmel en hebben hier normaal gesproken geen last van. Maar door veranderingen in de omgeving van de candida kan deze klachten opleveren.
Aanleidingen voor deze veranderingen kunnen zijn:
· Verminderde weerstand, stress, overgevoeligheid;
· Zangerschap en bevalling;
· Diabetes mellitus;
· Antibiotica gebruik of hormoon preparaten, o.a. de pil.

Bij een verminderde weerstand krijgt deze schimmel de kans zich ongehinderd in het lichaam te verspreiden. Zo kunnen borst – en tepelpijn, maar ook een vaginale schimmelinfectie worden veroorzaakt. De candida kan zich verspreiden van de ene plaats in het lichaam naar de andere; van persoon naar persoon en van mensen naar dingen (en omgekeerd)
Baby’s kunnen tijdens de geboorte in aanraking komen met de Candida-schimmel en daardoor spruw ontwikkelen. Te vroeg geboren baby’s, baby’s met een laag geboortegewicht en zieke of overgevoelige baby’s hebben een verhoogde kans op spruw. Door het drinken aan de borst kan de baby vervolgens bij de moeder candidiasis veroorzaken. Vooral bij een beschadigde huid (tepelkloofjes) zal de moeder hier gevoelig voor zijn. Het kan ook zijn dat de moeder zelf candidiasis krijgt en dan de baby besmet, waardoor deze spruw krijgt.
Als er sprake is van spruw en/of candidiasis, is het daarom van belang dat zowel moeder als baby behandeld worden, zelfs als maar een van beiden klachten heeft. Wanneer er sprake is van enkel een vaginale schimmelinfectie is de behandeling van alleen de moeder afdoende.

Hoe herken je spruw of candidiasis?

Spruw

De meest voorkomende symptomen bij een baby zijn:

  • Onrustig drinken (klakkend, steeds loslatend);
  • Witte vlekjes of aanslag in het mondje op het mondslijmvlies en de tong, die niet weg te vegen zijn;
  • Luieruitslag;
  • Een parelmoerachtige glans op de lippen met een felrode rand.

Overigens is er niet altijd iets te zien bij de baby.

Candidiasis

Een candidiasis kan voorkomen in en  op de borst, tepel en tepelhof.
De meest voorkomende symptomen zijn:

  • Gevoelige, jeukende of glimmend rode huid van de tepels/tepelhof;
  • Tijdens en na de voeding een brandig of stekend gevoel aan de tepel of in de borst;
  • Brandend gevoel en/of pijn die door de arm of rug trekt;
  • Een vaginale schimmelinfectie.

Andere mogelijke oorzaken van pijn

Het is belangrijk om verder te kijken dan de mogelijkheid tot spruw en/of candidiasis. Kijk naar het aanleggen , de positie van het kindje aan de borst, de manier van aanhappen  maar ook het loskoppelen van de baby van de borst: eerst moet het vacuüm worden verbroken. Ook een voeding overslaan kan pijn veroorzaken. De borsten raken dan overvol, waardoor de baby minder makkelijk de borst in de mond kan houden. Verder kan een oudere baby die tandjes krijgt (het speeksel wordt dan een beetje zuur), of met vast voedsel begint, bij de moeder een allergische reactie veroorzaken. Ook eczeem is een mogelijke oorzaak. Wanneer bovenstaande allemaal gecheckt is en de moeder pijnklachten blijft houden gedurende de hele voeding en erna, dan is het raadzaam de huisarts een middel tegen candida te vragen.

Behandeling

In principe kunnen spruw en candidiasis vanzelf overgaan. Bij borstvoeding kunnen de klachten echter veel problemen veroorzaken en zoals eerder aangegeven kunnen moeder en kind elkaar over en weer blijven besmetten. Zet de behandeling voort tot twee weken nadat de laatste symptomen verdwenen zijn. Om te voorkomen dat een moeder wil stoppen met borstvoeding is een snelle en zorgvuldige behandeling aan te raden. Deze bestaat uit medicijnen (antischimmelmiddelen) in combinatie met hygiënemaatregelen en goed aanleggen. Blijf bij twijfel dus niet te lang rondlopen met klachten en trek tijdig aan de bel bij bijvoorbeeld een lactatiekundige!

In de volgende blog gaan we dieper  in op de verschillende soorten antischimmelmiddelen en de praktische uitvoering van de medische behandeling, hygiënische maatregelen en voedingsadviezen die samen de aanpak van spruw en/of candidiasis omvatten. Houd de ardomedical website in de gaten!