Terug

Tepelhoedje: wat is het en hoe moet je het gebruiken?

Een tepelhoedje is een dun schildje gemaakt van zachte siliconen en wordt over de tepel gedragen tijdens de voeding. Een tepelhoedje kan voor sommige baby’s een nuttig hulpmiddel zijn om goed aan de borst te leren drinken en in sommige situaties kan het ervoor zorgen dat een borstvoedingsperiode wordt voortgezet.

Een tepelhoedje  geeft een stevige stimulans tegen het gedeelte in de mond van een baby, waar het zachte en harde gehemelte elkaar raken. Dit kan helpen om effectiever te zuigen.  Gebruik een tepelhoedje altijd onder begeleiding van een lactatiekundige. Wanneer je baby nog niet aan de borst kan drinken of ineffectief blijft drinken ondanks hulp bij het aanleggen en het verbeteren van de melkstroom, kan een tepelhoedje in sommige situaties een nuttig hulpmiddel zijn. Als niets anders werkt, kan het een tijdelijke manier zijn om borstvoeding op gang te brengen en te houden.

Wanneer is een tepelhoedje nuttig?

Een tepelhoedje kan nuttig zijn indien:

  • je baby moeite heeft met het leren van drinken aan de borst
  • je baby moeite heeft met groot aanhappen door maternale oorzaak (vlakke of ingetrokken tepels)
  • bij ernstige stuwing
  • wanneer je gevoelige of pijnlijke tepels hebt
  • bij borstweigering of ‘tepelverwarring’
  • je baby te vroeg geboren is
  • wanneer je baby nog niet krachtig genoeg of ineffectief drinkt
  • je baby zijn tong op een onjuiste manier positioneert door een aangeboren aandoening (korte tongriem, schisis, Piere Robin syndroom etcetera)

Het is heel belangrijk dat je hulp krijgt bij het positioneren van je kind, het aanleggen of een andere mogelijke oorzaak wanneer de borstvoeding nog niet lukt en je van plan bent om een tepelhoedje te gaan gebruiken of wanneer je dit al gebruikt. Goed aanleggen is de sleutel tot succes bij het laten slagen van borstvoeding, met of zonder tepelhoedje. Een tepelhoedje lost helaas niet het onderliggende probleem op. Wanneer je baby niet goed aangelegd is kan je tepel als het ware platgedrukt worden tussen de kaken van je baby tijdens het drinken wat kan leiden tot pijn en beschadiging.

Als je baby goed aangelegd is heeft het meer borstweefsel in zijn mondje en krijgt daardoor meer melk binnen. Bij tepelkloven kun je beter geen tepelhoedjes gebruiken. De kloven genezen er niet sneller door en je baby leert er niet beter door aan de borst te drinken. In dit geval is het beter de oorzaak van de kloven aan te pakken en in de meeste gevallen de aanlegtechniek te verbeteren.

Ook met een tepelhoedje kan je baby hulp nodig hebben om goed te leren drinken.
Soms maakt een kleine aanpassing in de manier waarop je je baby vasthoudt al een groot verschil. Probeer dus verschillende voedingshoudingen om te kijken wat het beste bij jullie past.

Als je baby nog niet aan de borst gaat

Geen paniek! Sommige baby’s hebben wat meer tijd nodig om het te leren. Huid-op-huid contact kan ook een groot verschil maken, een kind voelt zich veilig bij jou en de voedingsreflexen liggen hoger. Handig om hier gebruik van te maken! Baby’s die een tijdje dicht tegen de blote borst van hun moeder liggen zoeken vaak spontaan de borst op en kruipen ernaar toe. Probeer je baby op je borst en buik te laten liggen terwijl je iets achterover leunt, op deze manier ligt je baby helemaal ondersteund bij je. Deze houding staat bekend als ‘biological nurturing’ en stimuleert meestal het instinct van de baby om goed aan te happen.

Let goed op de voedingssignalen van je baby en probeer je baby bij de vroege signalen al aan te leggen. Zolang aanleggen nog niet lukt is het van belang om moedermelk af te kolven om je melkproductie op gang te krijgen of te behouden.

Genoeg melk?

Een veel voorkomende vraag bij het gebruik van een tepelhoedje is of je baby voldoende melk binnenkrijgt omdat de melktransfer wellicht iets verminderd kan zijn. Daarom is het advies om na te kolven bij iedere voeding tot de melkproductie goed op gang is of twee keer daags te kolven naast het voeden met tepelhoedje. Maar nieuw onderzoek trekt dit in twijfel (Source: Impact of Nipple Shield Use on Milk Transfer and Maternal Nipple Pain, published 5/3/2021 in Breastfeeding MedicineVol. 16, No 3. Clinical Research. Viviane S. Coentro, Sharon L. Perrella, Ching Tat Lai, Alethea Rea, Kevin Murray and Donna T. Geddes).

Uit deze studie blijkt namelijk geen verschil tussen voeden met en zonder tepelhoedje. Om te weten of je baby voldoende melk binnen krijgt is het daarom altijd van belang dat je het aantal natte en vuile luiers observeert, bij minimaal vijf volle plasluiers per dag mag je ervan uitgaan dat je baby voldoende krijgt. Ook kan je één keer per week je kind wegen om de groei in de gaten te houden.

Wist je dat je ook kunt bijvoeden aan de borst met een tepelhoedje?

Indien je baby bijgevoed moet worden kan je een sonde slangetje naast of door het tepelhoedje leggen tijdens het aanleggen. Op die manier kan je baby tijdens de borstvoeding ook bijgevoed worden wat je een andere manier van bijvoeden én tijd bespaart.

Controleer je borsten

Wanneer je borsten niet goed zijn geleegd tijdens een voeding kunnen op bepaalde plekken gezwollen, pijnlijk of rood lijken. Behandel vroegtijdige tekenen hiervan om een verstopt melkkanaal of mastitis te voorkomen.

Maat van tepelhoedje

Er zijn drie verschillende maten tepelhoedjes : S, M en L. Bij het kiezen van de maat moet je letten op de grootte van de tepel en de grootte van het mondje van uw baby. Soms ben je meer dan één maat nodig vanwege verschillen tussen je borsten.

Het plaatsen van een tepelhoedje

  • Bevochtig de randen van het tepelhoedje met warm water zodat het beter blijft zitten.
  • Keer het tepelhoedje bijna binnenste buiten voordat je het aanbrengt.
  • Breng het aan op de borst en begin ruim van de tepel af, op de plaats waar de onderkaak van je baby terecht komt als het aanhapt.
  • Span het tepelhoedje over de borst, met de punt in het midden van de tepel
  • Let erop dat het open gedeelte op de plek zit waar het neusje van de baby zich bevindt tijdens de borstvoeding. Je baby blijft dan in contact met je geur en huid.

Het tepelhoedje moet strak tegen je borst zitten en je tepel moet zover mogelijk in het hoedje uitsteken.

Het tepelhoedje bijna binnenste buiten vouwen helpt om je tepel beter in het hoedje te plaatsen. Breng het tepelhoedje aan over je tepel en strijk de randjes glad op je borst.

Aanleggen met tepelhoedje

Het aanleggen van je baby met tepelhoedje gaat op dezelfde wijze als het aanleggen aan de borst zonder tepelhoedje. Let erop dat je baby goed gesteund ligt en dat je baby het gehele tepelhoedje in zijn mond neemt tot aan het brede gedeelte. De lipjes zijn naar buiten gekruld.


Afbeelding 1: Goed aangelegd met tepelhoedje. (Bron: Isala patiëntenfolder gebruik van een tepelhoedje)

Goed aangelegd met tepelhoedje: de baby ligt heel dicht tegen je aan, buik tegen buik, neusje ligt bij de tepel, wacht op een wijd open mond (hoofdje gaat naar achteren) en breng dan vlot je baby naar de borst, het onderkaakje pakt de borst vast, eventueel de borst iets voorvormen om de baby goed grip te laten krijgen.


Afbeelding 2: Niet-goed aangelegd met tepelhoedje (Bron: Isala patiëntenfolder gebruik van een tepelhoedje)

Niet-goed aangelegd met tepelhoedje: de baby heeft alleen het speentje in de mond gezogen en niet de borst aangehapt.

Slikken stimuleert het zuigen, waardoor de melk beter blijft stromen. Voor een baby kost het meer inspanning om met een tepelhoedje de borst effectief leeg te drinken. Ook om deze reden is goed aanleggen dus belangrijk. Een baby die gewend is geraakt aan een continue snelle stroom uit een flesje, kan hulp nodig hebben om de borstvoeding vol te houden. Een paar minuten met de hand afkolven voor het aanleggen kan een goede melkstroom bevorderen.

Borstcompressie geven

Je kunt ook proberen borstcompressie te geven tijdens het voeden zodat de melk makkelijker stroomt en het je baby dus minder inspanning kost.

Borstcompressie geven
1. Ondersteun je borst met één hand –  duim aan ene kant, vingers aan andere kant.
2. Wacht tot je baby actief drinkt, zijn kaakje beweegt tot aan zijn oor. Wanneer je baby stopt met slikken, pas je borst compressie toe. Behoud de compressie tot je baby opnieuw actief drinkt.
3. Draai je hand rond je borst en herhaal stap 2 op verschillende gebieden van je borst indien nodig.

Let op dat je tijdens het geven van borstcompressie niet te hard drukt met je duim en vingers, het mag geen pijn doen.

Na het voeden

Reinig het tepelhoedje na gebruik met koud, daarna met heet water. Bewaar het tepelhoedje in een afgesloten bakje.

Gebruik van tepelhoedje afbouwen

Tepelhoedjes zijn in principe een tijdelijke oplossing. Je kan beginnen met het afbouwen van het gebruik van een tepelhoedje als je baby goed aanhapt aan de borst en deze behoud tijdens het drinken. Als je je baby van het tepelhoedje wilt afwennen, probeer dit dan nadat je baby enkele minuten goed aan de borst heeft gedronken. Je kan je baby ook iedere dag een huid-op-huid contact moment bieden en dan proberen aan te leggen zonder tepelhoedje. Mocht dit niet werken, leg dan weer aan met tepelhoedje. Blijf dit van tijd tot tijd proberen en het liefst op momenten wanneer je baby comfortabel en relaxt is met zo weinig mogelijk afleiding om hem heen.

Lukt het afwennen van een tepelhoedje niet? Liever voeden mét tepelhoedje dan helemaal geen borstvoeding!

Koop hier jouw tepelhoedje