Terug

Waarom buidelen van je baby een grotere rol mag gaan spelen in Nederland

Dit is waarom buidelen middels Kangaroo Mother Care een grotere rol mag gaan spelen in Nederland.

‘KMC is het vroege, langdurige en voortdurende huid-op-huid contact tussen de moeder (partner en/of verzorger) en haar baby met een laag geboortegewicht, zowel in het ziekenhuis als ontslag uit het ziekenhuis tot ten minste de 40e week van de postnatale zwangerschapsduur, met idealiter exclusieve borstvoeding en een goede follow-up’ (Cattaneo, Davanzo, Uxa 1998)

Kangaroo Mother Care (KMC) is afgeleid van hoe kangaroes voor hun jongen zorgen: hun kleintje warm houden in hun buidel en dicht bij de borst voor onbeperkte voeding tot ze op eigen benen kunnen staan. KMC wordt ook wel buidelen genoemd.

KMC is een methode ontwikkeld door een team van kinderartsen binnen het Instituut voor Moeder en Kind in Bogota, Colombia. Het was een innovatieve oplossing voor pre – en dysmature pasgeborenen. De eerste proef met KMC is uitgevoerd vanwege overbezetting op de couveuse afdeling, hoge aantal kruisbesmettingen, slechte prognose en extreem hoge sterftecijfers onder deze groep kinderen.

De voordelen van Kangaroo Mother Care

  • KMC is doeltreffender dan couveusezorg voor stabiele pasgeborenen: het zorgt voor adequate temperatuur regulatie, vermindering van infecties, verbetering van exclusieve borstvoeding en snellere gewichtstoename. Daarbij bevordert het ook een grote betrokkenheid van de moeder (en partner) bij de zorg en dat alles tegen lagere kosten.
  • KMC vermindert ernstige ziekte, infecties, borstvoedingsproblemen en ontevredenheid van ouders over de zorgmethode en stimuleert de hechting tussen ouders en kind.
  • Eerder ontslag vanuit het ziekenhuis waarbij ouders meer zelfvertrouwen hebben in de zorg voor hun baby.

Klinkt veelbelovend toch? In een setting zoals ik deze ken vanuit Ghana – met weinig beschikbare couveuses, soms meerdere kindjes in een couveuse of wieg en weinig technische middelen – lijkt buidelen een uitkomst. Er is inmiddels jaren onderzoek naar de effectiviteit van de methode gedaan en de World Health Organization heeft in samenwerking met Unicef een internationaal protocol en implementatieplan beschikbaar gesteld waarmee ziekenhuizen deze methode in hun setting kunnen gaan gebruiken.

Mijn ervaring als vrijwilliger in Ghana

Vanaf 2012 heb ik een aantal jaar vrijwilligerswerk gedaan bij een lokale stichting in Ghana die zich in zet voor prematuur geboren kinderen en hun ouders. Al snel werd ik programmamanager zorg en kreeg ik de vrije hand om het KMC concept uit te werken. Binnen verschillende ziekenhuizen hebben we een KMC afdeling opgezet als verlenging van de couveusekamer zodat moeders 24/7 bij hun kind konden zijn. Ook het trainen van het zorgpersoneel op de NICU (neonatal intensive care unit) behoorde tot mijn taken.

Uiteraard was ik aanvankelijk wel een beetje sceptisch, als dit zo goed werkt waarom is het hier in Nederland dan zo onbekend? Maar na 6 weken volledig meedraaien op een KMC-afdeling was ik al overtuigd. Dit werkt!

Baby Victoria was ‘mijn’ eerste KMC kindje. Zij is geboren met een spoedkeizersnede na een zwangerschap van 25 weken omdat moeder complicaties kreeg in de zwangerschap.
Ze woog 850 gram bij haar geboorte en leek een pittig meisje. Helaas is er in Ghana nauwelijks tot geen ondersteunende apparatuur beschikbaar voor de ademhaling. Dat is wat zij in Nederland wellicht had kunnen ontvangen.

Baby Victoria was een vechtertje

Het enige wat er voor baby Victoria gedaan kon worden was een beetje zuurstof in een couveuse die zij deelde met een ander kindje. Maar baby Victoria bleek een vechtertje en na een kleine week was ze stabiel genoeg om te kunnen starten met KMC.

Met stabiel wordt bedoeld wanneer de vitale functies (ademhaling en circulatie) geen voortdurende medische ondersteuning en bewaking vereisen en niet onderhevig zijn aan snelle en onverwachte verslechtering. In Nederland noemen we deze groep kinderen vaak de ‘groeiers en bloeiers’. Wanneer er precies met KMC gestart kan worden moet uiteraard individueel beoordeeld worden waarbij er rekening gehouden wordt met de toestand van zowel de baby als de moeder.
Uiteraard kunnen er korte buidel sessies gedaan worden tijdens de medische behandeling tot een kind stabiel is.

Iedereen kan buidelen

Alle moeders kunnen KMC geven, ongeacht leeftijd, pariteit, opleiding, cultuur en religie.
Het is ontzettend belangrijk dat ouders gecounseld worden over wat KMC is, hoe het uitgevoerd wordt en waar zij op moeten letten in de zorg aan hun kind. Dit kost vanuit de artsen en verpleegkundigen de nodige tijd, maar zoveel moeders pakken het zo snel op dat het binnen no time juist tijd oplevert omdat moeders grotendeels zelf de zorg voor hun kindje uitvoeren.
In een systeem waar er geen monitorbewaking is en geen alarmsysteem, zijn deze extra paar ogen een uitkomst. Een moeder kan meteen aan de bel trekken indien zij zich zorgen maakt om haar kindje. Het is dan natuurlijk wel heel belangrijk dat deze moeder weet wat de zogenaamde ‘danger signs’ zijn om tijdig te kunnen alarmeren. Bijkomend voordeel is dat deze moeders als zo gewend zijn aan de zorg voor hun mini baby, dat zij vaak met voldoende zelfvertrouwen met ontslag gaan.
Het is niet meer allemaal nieuw en onbekend.

Er zij natuurlijk wel wat randvoorwaarden nodig om KMC uit te kunnen voeren, waarvan de meeste gefaciliteerd worden vanuit het KMC centrum. Maar een moeder moet wel bereid zijn om fulltime beschikbaar te zijn, daar waar zij even ‘pauze neemt’ kan haar partner het overnemen. Het betekent uiteraard niet dat je 24/7 op bed moet liggen. Door middel van een draagdoek heeft een ouder de nodige flexibiliteit en kan het dagelijkse leven grotendeels doorgaan.

De kracht van KMC ligt echter deels ook bij de constant beschikbare voeding door middel van borstvoeding en dat is voorbehouden aan een moeder. Wanneer een moeder complicaties had tijdens zwangerschap of bevalling of anderszins ziek is, moet zij herstellen voordat zij met buidelene begint. In een dergelijke situatie is het natuurlijk wel heel fijn als iemand anders het kan overnemen.
Huid-op-huidcontact levert naast voeding nog vele andere gezondheidsvoordelen op.
Het is ook belangrijk dat ouders ondersteund worden vanuit hun omgeving voor de andere verantwoordelijkheden thuis.

Wanneer een kindje tenminste 2 kg weegt en groei erin zit, in staat is om zijn temperatuur te reguleren en helder is mag het met ontslag. Dit betekent niet dat de zorg dan stopt. In tegendeel.
Er volgt een follow-up programma van 12 weken, waarbij er eerst om de 3 dagen contact is met ouders en dit steeds verder afgebouwd wordt. Idealiter vinden er huisbezoeken plaats met af en toe een bezoek aan het ziekenhuis. KMC gaat thuis gewoon door tot een kind rond de 40 weken zwangerschapsduur is of zo’n 2500 gram weegt.

Hoe het nu gaat met baby Victoria

In Ghana krijgen de meeste kinderen geen naam bij de geboorte, maar worden zij vaak genoemd naar de dag waarop zij geboren zijn en in het ziekenhuis worden zij genoemd naar hun moeder.
Dus baby Victoria is eigenlijk een kindje zonder naam maar duid aan dat zij de dochter is van Victoria.
Lastig voor te stellen he? Als het kind de eerste weken van zijn leven goed doorkomt wordt er een feest georganiseerd waarbij familie en vrienden worden uitgenodigd en het kind zijn officiële naam krijgt.

Baby Victoria is in mei geboren en half juli is zij met ontslag gegaan. In augustus is er voor haar een naamgeving ceremonie georganiseerd en kreeg zij haar officiële naam. Inmiddels is zij een vrolijke meid van bijna 5 jaar die qua ontwikkeling en gedrag volledig aansluit bij haar leeftijdsgenoten die niet veel te vroeg geboren zijn.

KMC naar Nederland brengen

Mijn grootste droom? In Nederland KMC zorg normaliseren. Naar mijn mening is KMC geen methode voor arme landen; het is optimaal gebruik maken van de natuur. Juist in een tijdperk waarin zo duidelijk is dat moeder en kind niet gescheiden horen te worden en meer en meer ziekenhuizen privé kamers voor het gezin bieden vind ik het soms lastig om te zien dat KMC niet geboden wordt als standaard zorgmethode voor stabiele pre – en dysmaturen. Daar waar we met zijn allen zo bewust zijn van het belang van de eerste 1000 dagen van een kind en hechting zo ontzettend belangrijk is missen wij af en toe wel een beetje de boot. Behalve de gezondheidsvoordelen van KMC bij de baby levert het namelijk zoveel op aan het opbouwen van een band en het zelfvertrouwen van een moeder in de zorg voor haar kind. In Ghana mogen vaders niet binnen het KMC komen, het is namelijk een vrouwenzaal. In Nederland is dit gelukkig compleet anders en binnen mijn droom is er uiteraard een even grote rol weggelegd voor de partner. Samen in hun kracht gezet worden in de zorg voor hun kindje die veel te vroeg op deze wereld kwam, hoe mooi zou dat zijn…

Contact houden? Meld je hier aan voor het laatste nieuws van Ardo en ontvang leuke (win)acties!